طبقه بندی فرش از نظر اندازه

 

فرش دستباف از نظر اندازه به چند دسته تقسیم می شود که عبارتند از:

1- قالی :به فرش هایی گفته می شود كه مساحت آنها 6 متر مربع و یا از آن بیشتر باشند كهمعمولاً در ابعاد 3×2، 5/3×5/2، 4×3، 5×5/3، 6×4، 7×5، 10×6 متر و… باشند.

 

2- قالیچه: فرشی است با سطح حداقل 3 متر مربع با ابعاد عرضی آن از 40/1 متر تا 55/1 و ابعاد طولی آن بین 20/2 متر تا 35/2 متر متغیرند.

 

3- زرع و نیم: فرشی با ابعاد عرض 1/15-1 متر و ابعاد طولی 1/65 – 1/50 متر است.

 

4- زرع و چارک: ابعاد این نوع فرش ها عموماً 130×80 سانتی متر می باشند و بافت آنها نیز بیشتر در مناطق فارسی باف رایج است.

 

5- دو ذرع: ابعاد این نوع قالیچه 1.35*2.1 متر می باشد.

 

6- پرده ای: اندازه فرش های پرده ای معمولاً 5/2×5/1 متر می باشد. این نوع فرش ها درمدخل اتاق یا سالن ها نصب می گردد

 

7- کلگی: ابعاد این گونه فرش ها معمولاً 3×5/1، 3×70/1، 5/3×2 متر می باشد. بافت كلگی بیشتر در قدیم و در میان چادرنشینان و روستاییان معمول بوده است.

 

8- خرک، پشتی، پادری: انواعی از فرش با ابعاد کوچک (عرض کمتر از یک متر) اند.

 

9- کناره: نوعی فرش که دارای طول بلندی است که همراه با میان فرش به کار رفته و برای پوشاندن روی پله و راهرو استفاده می شود.

 

10- پادری: این فرش به اندازه پاگرد در ورودی كه معمولاً 70×50 است بافته می شوند

 

.11- فرش بیضی و دایره: انواعی از فرش بر اساس نقشه از پیش طراحی شده (روی چله های معمولی) اند که بافتن آنها نوعی مهارت خاص می خواهد.

منبع: صور اسرافیل، شیرین، ” فرش و استاندارد”، ناشر: موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران، چاپ اول 1376

بازدیدها: 5

برجسته کاری

[QR size=”50×50″ link=”yes”] https://naghshan.ir/برجسته-کاری/ [/QR]

پراخت برجسته
ابتدا باقیچی پرداخت کار رو گیری انجام میشود البته کارهای بزرگتر نیاز هست که با دستگاه روگیری انجام شود ولی کارهای کوچک را میتوان با قیچی انجام داد.در حین رو گیری با قیچی باید دقت شود که نوک قیچی داخل پرز نشود

برای براشتن پرز اضافی از سطح کار از وسیله ای به نام کیله استفاده میشود

 

قبل از اینکه بخاهیم قیچی کردن را شروع کنیم پرز را قلاب میزنیم این کار باعث میشود پرزها روی خط خودشان قرار بگیرد که موقع قیچی کردن نظم بهتری داشته داشته باشد

 

برای قیچی کاری ابتدا نوک قیچی را داخل پرز فرش برده واز جایی که قلاب زده شده ،شروع به قیچی کردن میکنیم و بعد کمی قیچی را متمایل به راست کرده و پرزها را میزنید و کمی متمایل به چپ فقط باید دقت داشت که قسمت کمی از پرزها باید کوتاه شوند تمام کار به همین طریق قیچی میشود

در این تصویر سطح زمینه باید ارتفاع پرز از همه جا کمتر باشد صورت و دست ارتفاع پرزبیشتر است و موها ارتفاع متوسطی نسبت به بقیه دارن.همه اینها باید از هم جدا شوند.

بعد از اینکه تمام سطح کار قیچی کاری شد در مرحله آخر بادستگاه موزر شروع به تراش دادن وهموار کردن پرزها میکنیم.

مطلب مهم در مورد پرداخت برجسته خوب دیدن هست متوجه باید بود که کجای کار باید پرز کمتر. وکجا ارتفاع پرز باید بیشتر باشد به وسیله قیچی پرداخت میتوان به کار بعد داد و آن را زیباتر کرد.

جهت دیدن فیلم برجسته ازسایت

کلیک کنیدwww.refo.ir

بازدیدها: 0

فیلم آموزش تعمیر چله پاره شده بر روی دار

اموزش تعمیر پارگی چله روی دار

در این فیلم چگونگی رفع این پارگی به شما عزیزان داد می شود

پشتبانی

09155003180

نقشان

خدمات پشتیبانی خدمات طرح ونقشه نقشان

بازدیدها: 20

آموزش بافت گلیم ساده در منزل

[QR size=”50×50″ link=”yes”]https://naghshan.ir/بایگانی/4393[/QR]آموزش بافت گلیم ساده در منزل

 

در این مطلب آموزش بافت گلیم ساده ولی زیبا به صورت تصویری تقدیم شما عزیزان میشه.

 

این گلیم کوچولو رو با کاموا، کنف، انواع طناب های نازک یا ضخیم پلاستیکی یا نخی و حتی با نوارهای حصیری می شه بافت.

برای بافتش به یه تیکه مقوا به عنوان دار گلیم ویه سوزن درشت نیاز هست.

ابتدا دارمون رو چله کشی می کنیم. یعنی بالا و پائین مقوا رو به فاصله نیم سانتی متر علامت زده و خط کشی کرده و نخ تار رو مثل تصویر روی دار نصب می کنیم.

بعد با نخ پود شروع می کنیم به بافتن. این گلیم در اندازه ی کوچکش برای زیر لیوان و بشقاب، در اندازه ی بزرگتر پادری و اندازه خیلی بزرگتر برای زیر انداز مناسبه.

 

 

 

 

 

 

 

 

آموزش تصویری گلیم بافی ,آموزش بافت گلیم, آموزش گلیم بافی, گلیم بافی ساده

 

بازدیدها: 148

واژه شناسی فرش

[QR size=”50×50″ link=”yes”]https://naghshan.ir/بایگانی/4284[/QR]

[printfriendly]

-1پشم:

لیف پروتئینی و مجعد است و روی پوست گوسفندان می رویدکه پس ازچیدن، شستن وطی کردن مراحل ریسندگی و رنگرزی در بافت فرش (چله، خامه و پود) از آن استفاده می شود.

2- کرک:

الیاف ظریف لابلای موی شتر و بز است؛ اما در فرش به الیاف بلند و ظریف پشم (مانندپشم گوسفندان نژاد مرینوس در استرالیا) کرک گفته می شود. بیشتر از خامه آن استفاده می شود.

3- پنبه:

الیاف سلولزی است که از غوزه گیاه پنبه بدست می آید ، پس از طی مراحل ریسندگی و حلاجی در بافت فرش عموماً برای تار (چله) و پود بکار می رود.

4- ابریشم:

لیفی است پروتئینی که از پيله کرم ابریشم گرفته می شود، براق، لطیف و بسیار محکم است. با زحمت زیاد بدست می آید و زیبایی خیره کننده ای به فرش می دهد که همین از علل گرانی آن است. در چله، پود و خامه از انواع ابریشم طبیعی استفاده می شود.

5- خامه:

اصطلاحاً در هنر فرش بافی به نخی (رنگ شده یا خود رنگ، پشمی یا ابریشمی یا کرک،دو لا یا چهار لا یا شش لا) که برای بافت گره های فرش از آن استفاده می شود، خامه می گویند.

6- چله(تار):

نخ هایی هستند چند لا و پر تاب که معمولاً از جنس پنبه یا ابریشم بوده و باید برای بافت فرش روی دار نصب گردند. بر روی دار بطور عمودی، با فواصل خیلی کم و کشش یکسان و سفت نخ هایی تنیده می شود که به این کارچله کشی گفته می شود. وظیفه آن نگهداری گره های فرش و در کل خود فرش می باشد. با وجود این که بافت بر روی چله پشمی بسیار سخت بوده و گاهي به بافنده آسيب مي رساند، اما هنوز در برخی از مناطق از آن استفاده می شود.

7- پود:

دو نوع دارد؛ پود کلفت و پود نازک

پود کلفت کم تاب بوده و تعداد لای زیادی دارد که بسه به ظرافت فرش (رجشمار) تعداد آن متغیر میباشد، بعد از بافت هر رج از زیر ضربدر بصورت سفت و کشیده با دست (در دارهای کوجی دار) یا با سیخ(در دارهای بدون کوجی) عبور داده میشود. نقش بسسیار مهم و ویژه ای در استحکام فرش ایفا میکند.

پود نازک از روی ضربدربعد از پودکلفت بصورت مواج و نرم عبور داده می شود. معمولاً تک لا یا دولابوده،  خیلی سست و از جنس پنبه است، کوباندن یا خواباندن صحیح آن روی گره ها نیاز به مهارت ویژه ای دارد.

 

 

کانال” کمپین حمایت از فرش دستباف “, [03.12.15 14:53]

#آموزش

سلام اعضاء محترم کانال کمپین حمایت از فرش دستباف.

با توجه به اینکه درطی چند سال اخیر حال و وضعیت فرش دستباف ایران نسبت به گذشته دچار افت شده و  اهداف کمپین  حمایت از فرش دستباف ارتقاء جایگاه اون و زدودن زنگارهای این چند سال اخیر است، لذا برای همزبان شدن و یکسو شدن با شما عزیزان، برآنیم با گذاشتن مطالب آموزشی،  بازگویی مسائل گریبانگیر فرش، شناسایی و رفع ایرادات موجود در مسیر رشد این همنشین دیرین ایرانیها؛ حال او را بهبود بخشیده و به جایگاه اصلی اش برسانیم.

واژه شناسی فرش دستباف اولین اقدام در جهت نیل به این اهداف است که از امروز به مرور خدمت شما عزیزان و بزرگواران ارائه خواهد شد.

#واژه #شناسی

-1پشم:

لیف پروتئینی و مجعد است و روی پوست گوسفندان می رویدکه پس ازچیدن، شستن وطی کردن مراحل ریسندگی و رنگرزی در بافت فرش (چله، خامه و پود) از آن استفاده می شود.

2- کرک:

الیاف ظریف لابلای موی شتر و بز است؛ اما در فرش به الیاف بلند و ظریف پشم (مانندپشم گوسفندان نژاد مرینوس در استرالیا) کرک گفته می شود. بیشتر از خامه آن استفاده می شود.

3- پنبه:

الیاف سلولزی است که از غوزه گیاه پنبه بدست می آید ، پس از طی مراحل ریسندگی و حلاجی در بافت فرش عموماً برای تار (چله) و پود بکار می رود.

4- ابریشم:

لیفی است پروتئینی که از پيله کرم ابریشم گرفته می شود، براق، لطیف و بسیار محکم است. با زحمت زیاد بدست می آید و زیبایی خیره کننده ای به فرش می دهد که همین از علل گرانی آن است. در چله، پود و خامه از انواع ابریشم طبیعی استفاده می شود.

5- خامه:

اصطلاحاً در هنر فرش بافی به نخی (رنگ شده یا خود رنگ، پشمی یا ابریشمی یا کرک،دو لا یا چهار لا یا شش لا) که برای بافت گره های فرش از آن استفاده می شود، خامه می گویند.

6- چله(تار):

نخ هایی هستند چند لا و پر تاب که معمولاً از جنس پنبه یا ابریشم بوده و باید برای بافت فرش روی دار نصب گردند. بر روی دار بطور عمودی، با فواصل خیلی کم و کشش یکسان و سفت نخ هایی تنیده می شود که به این کارچله کشی گفته می شود. وظیفه آن نگهداری گره های فرش و در کل خود فرش می باشد. با وجود این که بافت بر روی چله پشمی بسیار سخت بوده و گاهي به بافنده آسيب مي رساند، اما هنوز در برخی از مناطق از آن استفاده می شود.

7- پود:

دو نوع دارد؛ پود کلفت و پود نازک

پود کلفت کم تاب بوده و تعداد لای زیادی دارد که بسه به ظرافت فرش (رجشمار) تعداد آن متغیر میباشد، بعد از بافت هر رج از زیر ضربدر بصورت سفت و کشیده با دست (در دارهای کوجی دار) یا با سیخ(در دارهای بدون کوجی) عبور داده میشود. نقش بسسیار مهم و ویژه ای در استحکام فرش ایفا میکند.

پود نازک از روی ضربدربعد از پودکلفت بصورت مواج و نرم عبور داده می شود. معمولاً تک لا یا دولابوده،  خیلی سست و از جنس پنبه است، کوباندن یا خواباندن صحیح آن روی گره ها نیاز به مهارت ویژه ای دارد.

8-گره:

به تاباندن خامه های مخصوص بافت (پشمی، ابریشمی یا کرک) به دور یک جفت چله گره می گویند. انواع آن عمدتاً به دو دسته اصلی تقسيم می شوند: ترکی (متقارن) و فارسی (نامتقارن).

اما انواع هنری یا بومی خاص گره در هر منطقه تعداد بسیار زیادی را شامل می شود، که بیان همه آنها در گنجایش این پژوهش نیست .

9- رج:

به ردیف های افقی بافت و گره زدن که بعد با رد کردن پود، کوبیدن گره ها و پودها و قیچی زدن سر پرزها کامل می شود، رج  می گویند.

10- ذرع:

واحد طولی برای فرش که از قدیم تا به امروز برای اندازه گیری طول و عرض آن بکار می رود، ذرع نام دارد. در مناطق فارسی باف معادل 104 سانتیمتر، در کرمان 106سانتیمتر و در مناطق آذری 112سانتیمتر می باشد.

11- چارک:

به یک چهارم هر ذرع، چارک گفته می شود. در مناطق فارسی 26 سانتیمتر و در مناطق آذری 28 سانتیمتر می باشد.

12- گره ذرعی:

به یک شانزدهم هر ذرع، گره ذرعی می گویند. در مناطق فارسی باف 5/6 سانتیمتر و در مناطق ترکی 7 سانتیمتر است.

13- رجشمار:

به تعداد گره های بافته شده در یک گره ذرعی (چه در عرض و چه در طول) رجشمار فرش می گویند. در اصطلاحات بومی آنرا با کلماتی چون : ریز، رگ، رج وغیره خطاب می کنند. هر چه عدد آن بالاتر باشد، ظرافت بیشتر و ریزباف بودن آن فرش را نشان می دهد.

14- چله کشی(چله دوانی، دارکشی):

به مراحل  نصب چله ها (تار) بر روی دار جهت بافت فرش، چله کشی می گویند. روش های متفاوتی برای چله کشی در مناطق مختلف بکار برده می شود که بطورکلی به دو دسته عمده “ترکی و فارسی” تقسیم می شوند. اما تعدادی اصول بنیادی و همیشگی وجود دارد که صرف نظر از نوع چله کشی، باید رعایت شود تا هم چله ها و هم فرش سالم باشند.

الف – چله ها باید یک در میان زیر و رو باشند.

ب – فواصل بین چله ها باید از ابتدا تا انتها یکدست باشد.

پ – کشش تک تک چله ها باید یکدست و درکل سفت باشد.

ت – نخ چله از هر جنس (پشم، پنبه یا ابریشم) که باشد، بایدسفت، صاف و بدون پوسیدگی وگره باشد.

ث – اگر به علت بزرگ بودن فرش، گرهی درچله ها قرار می گیرد، باید تنظیم کرد که خارج از منطقه بافت باشد.

ج – مدت زمان چله کشی باید بدون وقفه و کوتاه باشد تا تارها شل نشوند.

 

 

15 -کمانه(هاف، پس گرد):

قطعه ای لوله ای شکل که معمولاً از جنس چوب است و طول آن کمتر از عرض دار می باشد. پس ازچله کشی این چوب را یک در میان از لای چله ها عبور می دهند که باعث می شود ردیفی ضربدری در چند سانتیمتری دم بافت بوجود بیاید. منظم کردن چله ها ، آسان رد شدن پودها وکم کردن احتمال کجی در بافت از جمله وظایف هاف است.

16- زهوار(تسمه، شمشیرک، خط کش پایین):

قطعه ای باریک، نازک، محکم و طویل است که بعد از چله کشی از لای چله ها رد می کنند و سپس بافت را آغاز می نمایند. باعث صافی ابتدای فرش و منظم شدن چله ها می شود. در برخی از مناطق به دلیل نوع چله کشی از روش های دیگری برای صاف بودن پایین فرش استفاده می کنند.

17- دار(دستگاه، کارگاه):

به چهارچوبی فلزی یا چوبی گفته می شود که چله ها روی آن قرار می گیرد. تا پایان بافت باید چله ها روی آن محکم و بدون لغزش یا تغییر در فرم قرارگرفتنشان بمانند.

اجزاء آن عبارتند از : سردار، زیردار و راست روها.

انواع آن زیاد است ولی به دودسته اصلی عمودی (ایستاده) و افقی (زمینی) تقسیم می شوند؛ که هر یک از آنها خود شامل انواع متنوعی است. اما در هر صورت چند ویژگی اساسی در تمام آنها باید رعایت شود؛ از آن جمله:

الف – تمام اجزاء آن باید کاملاً محکم بوده و توان تحمل وزن چله ها را داشته باشد.

ب – سردار و زیردار از هر جنسی که باشند ، باید حتما مدور باشند.

پ – در طول سردار و زیردار زایده، تیزی و خش نباید وجود داشته باشد.

 

18- کوجی(کجو، نیرگی، نیره، گرد):

قطعه ای لوله ای شکل که معمولا ازجنس چوب می باشد، طول آن از عرض دار بیشتر است و بانخ هایی محکم روی دار بسته می شود. در طول آن با گره هایی مخصوص نخ هایی بسته می شود که در هر یک از آنها، یک چله زیرگرفته شده است. استفاده از آن بستگی به محل بافت فرش دارد، اما وجودش مزایای زیادی خواهد داشت. از آن جمله:

الف – به جلو کشیدن تارهای زیر.

ب – کمک برای راحت رد کردن پودها.

پ – تنظیم فواصل چله ها.

ت – تنظیم عرض فرش و جلوگیری ازجمع شدگی آن.

ث – جلوگیری از بالا زدن یا پایین زدن فرش.

19-  قلاب(کارد، چاقو، کاردک):

ابزاری ست چاقو مانند که به اشکال متفاوت ساخته می شود. در حین بافت، پس از زدن گره وظیفه بریدن سرپرزها به عهده قلاب می باشد. باید با دست بافنده متناسب باشد و تیزی آن هم بسیار مهم است تا با یک ضربه سرخامه بافته شده را قطع کند.

20-دفه(دفتین،کرکیت،کلوزار،یااصطلاح غلط شانه):

ابزاری ست شانه مانند كه به اشکال مختلفی ساخته می شود. پس از بافت هر رج و رد کردن پود ، وظیفه کوبیدن یا خواباندن پودها بر روی گره ها با دفه است. هم زمان با خواباندن پودها استحکام بخشی به فرش و صاف کردن سر رجها و افزایش زیبایی فرش را موجب می شود.

21- قیچی:

در شکل های متفاوتی اختصاصاً برای بریدن سرپرزهای فرش ساخته می شود. تیزی، خوش دست بودن و مهارت دست بافنده، از عوامل مؤثر در هر چه بهتر و صاف تر شدن قیچی فرش می باشد.

22- سیخ پودکشی:

نواری فلزی، باریک، بلند و کم عرض است که در یک طرف قلاب و در سمت دیگر سوراخی برای کشیدن پود لای چله ها بدون دخالت دست دارد، باطول های متفاوتی ساخته می شود؛ که بسته به عرض فرش از30 ؛50  ؛ 100 و یا150 سانتی آن استفاده می کنند.

23- طرح:

به مجموعه ای از نقوش (شامل: گیاهان، حیوانات، ابنیه و….) که با رنگ های مختلف و متنوع، در نهایتِ هارمونی و هماهنگی در کنار یکدیگر تشکیل یک نقشه واحد و کلی را می دهند، طرح فرش می گویند.

24- حاشیه:

معمولا به دور طرح مرکزی فرش کشیده می شود و به دو شکل پهن و باریک طراحی می شود. حتماً وسطی ترین حاشیه تک است و حاشیه پهن نامیده می شود. در دو طرف آن، حواشی باریک وطره هایی متنوع طراحی می شود(طره، طرح های ریز و تکرار شونده ای هستند که اکثراً ذهنی بافته می شوند و برای فاصله انداختن بین حاشیه آنرا می بافند). فواصل بین طره و حاشیه، از1 تا 3 گره خط میل بافته می شود (خط میل تکدانه ایست که بصورت کادر، در دور تا دور فرش بافته می شود). در مجموع ،کل حاشیه ها فقط حق اشغال یک ششم عرض فرش را خواهند داشت.

25- زمینه:

بخش میانی فرش است که خود به اجزاء دیگری تقسیم می شود:

الف) ترنج: مرکزی ترین طرح در زمینه فرش، ترنج نام دارد. شکل کلی ترنج ها معمولا دایره، بیضی و یا لوزی طراحی شده و از لحاظ تکرار، معمولاً یک چهارم، یک هشتم و یک شانزدهم آن کشیده و بقیه تکرار می شود. رنگ متن آن با زمینه متفاوت است. کتیبه ( نقش بیضی یا مستطیل افقی است که خارج از ترنج اما متحد و هماهنگ با طرح اصلی کشیده و بافته می شود ) و سر ترنج ( انتهایی ترین جزء طرح ترنج است که تقریباً چسبیده به حاشیه داخلی و با هارمونی کامل طراحی واجرا می شود.) از اجزاء آن می باشد که در دو طرف عمودی ترنج با فاصله ای قانونمند از طرح اصلی طراحی می شود.

ب) لچک: به چهار گوشه مثلثی درون زمینه فرش و چسبیده به حاشیه، لچک گفته می شود. معمولاً در طراحی آن از یک چهارم ترنج اقتباس شده و با متمایز کردن رنگ زمینه لچک با رنگ زمینه حاشیه ها و متن، جلوه آن و کل فرش را بيشتر می کنند.

برخی از این تعاریف رو از منابعی که در اختیار داشتم کمک گرفته اما با بیانی ساده تر و قابل درک برای همه علاقه مندان (چه متخصص و چه مبتدی) ویرایش کرده ام. خوشحالم از اینکه مورد توجه واقع شده و میتوانیم از این پس با زبانی مشترک، برای بهبود و ارتقاء جایگاه فرش قعالیت کنیم.

بازدیدها: 3